DPR - Pojęcie, zakres, przedmiot i metody rachunkowości - Misoft

DPR - Pojęcie, zakres, przedmiot i metody rachunkowości

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii.

DOKUMENTACJA ZASAD RACHUNKOWOŚCI
1.1 Pojęcie, zakres, przedmiot i metody rachunkowości

Rachunkowość jest to całościowy i zwarty system ciągłego oraz systematycznego gromadzenia i przetwarzania danych oraz prezentacji informacji ekonomiczno-finansowych.[Sawicki 2002] Jako system przetwarzania informacji oparty jest o teorię rachunkowości oraz metody i reguły praktycznego działania. Rachunkowość bywa nazywana „sztuką” ewidencjonowania, klasyfikowana i prezentowania informacji w celu zaspokojenia określonych potrzeb informacyjnych [Kiziukiewicz 2007, s. 13] W literaturze przedmiotu wyróżnia się dwa podejścia do zakresu rachunkowości.
Klasyczne rozumienie zakresu rachunkowości obejmuje trzy główne elementy:

  • księgowość, rozumianą jako prowadzenie ksiąg rachunkowych,
  • kalkulację, tj. rachunek kosztów, obejmującą wyznaczanie kosztu jednostkowego produktu na potrzeby wyceny bilansowej,
  • sprawozdawczość finansową, rozumianą jako ogół sprawozdań sporządzonych na podstawie ksiąg rachunkowych, zawierających zbiór danych liczbowych ilustrujących stan majątkowy i sytuację finansową w jednostce gospodarczej [Gabrusewicz i Samelak 2011, s. 14].

W ujęciu bardziej współczesnym, przedmiotowym, wyróżniamy części składowe rachunkowości :

  • dokumentacja przyjętych przez jednostkę zasad rachunkowości, opisująca w szczególności:
    • przyjęty rok obrotowy oraz okresy sprawozdawcze,
    • metody wyceny aktywów i pasywów oraz metody ustalania wyniku finansowego,
    • sposoby prowadzenia ksiąg rachunkowych,
    • systemy ochrony danych i ich zbiorów,
  • księgi rachunkowe na które składają się:
    • dziennik,
    • księga główna,
    • księgi pomocnicze,
    • zestawienie obrotów i sald,
    • wykaz składników aktywów i pasywów (inwentarz).
  • inwentaryzacja jako spis z natury stanu składników aktywów i pasywów, porównaniu tego stanu ze stanem ustalonym w księgach rachunkowych,
  • wycena aktywów i pasywów oraz ustalenie wyniku finansowego,
  • sporządzenie sprawozdań finansowych na podstawie danych wynikających z ksiąg rachunkowych a w szczególności:
    • bilansu,
    • rachunku zysków i strat,
    • informacji dodatkowej,
    • rachunku przepływów pieniężnych,
    • zestawienia zmian w kapitale własnym.
  • gromadzenie i przechowywanie dokumentacji złożonej z:
    • dowodów księgowych,
    • ksiąg rachunkowych,
    • dokumentów inwentaryzacyjnych,
    • sprawozdań finansowych.
  • badanie oraz ogłaszanie sprawozdań finansowych [Sawicki 2002, s. 17].

Jako system sformalizowany zakres rachunkowości ma swoje odbicie w ustawodawstwie. W obowiązującym dziś prawie w Art.4 pkt.3 ustawy z dnia 29 września 1994r. o rachunkowości znajdujemy następujące ujęcie zakresu rachunkowości jednostki gospodarczej:

  • 1. przyjęte zasady (politykę) rachunkowości;
  • 2. prowadzenie, na podstawie dowodów księgowych, ksiąg rachunkowych, ujmujących zapisy zdarzeń w porządku chronologicznym i systematycznym;
  • 3. okresowe ustalanie lub sprawdzanie drogą inwentaryzacji rzeczywistego stanu aktywów i pasywów;
  • 4. wycenę aktywów i pasywów oraz ustalanie wyniku finansowego;
  • 5. sporządzanie sprawozdań finansowych;
  • 6. gromadzenie i przechowywanie dowodów księgowych oraz pozostałej dokumentacji przewidzianej ustawą;
  • 7. poddanie badaniu, składanie do właściwego rejestru sądowego, udostępnianie i ogłaszanie sprawozdań finansowych w przypadkach przewidzianych ustawą [Ustawa z 29 września 1994, Art. 4.3].

Przedmiotem zainteresowania rachunkowości jest majątek pozostający do dyspozycji wyodrębnionej jednostki gospodarczej – podmiotu, kapitał tj. źródła pochodzenia tegoż majątku oraz zdarzenia i procesy wywołujące zmiany w majątku i kapitale i ich wynik. W powyższych ramach istotne są tylko takie zdarzenia i procesy dla których możliwe jest wprowadzenie miary czyli są wyrażalne w pieniądzu.
Rachunkowości dzieli elementy rzeczywistości gospodarczej danego podmiotu na dwa podzbiory:
majątek pozostający do dyspozycji podmiotu oraz wyniki działań podmiotu [Gabrusewicz i Samelak 2011, s.17]. Zarówno przedmiot jak i miara są w rachunkowości są w centrum zainteresowania przyjętych metod, obowiązujących zasad oraz technik w celu ich precyzyjnego i rzetelnego określania. W teorii rachunkowości wyróżniono pięć głównych metod stanowiących podstawę rachunkowości, dzięki którym cały system może spełniać swoje funkcje i pozwala osiągać wyznaczone cele. Są to:

  • metoda bilansowa – jest fundamentem na miarę aksjomatu w matematyce, sposobem rozumowania. To właśnie jej podporządkowany jest cały system rachunkowości, sposoby interpretacji zjawisk gospodarczych, procedury obliczeniowe oraz formy sprawozdań [Gmytrasiewicz 2008, s. 30],
  • metoda podmiotowa – zamyka system rachunkowości w obrębie jednej jednostki gospodarczej, majątek, opis, pomiar i rejestrację zdarzeń gospodarczych dotyczy konkretnego jednego podmiotu i przez jego pryzmat tworzone są sprawozdania finansowe,
  • metoda wyceny – oznacza, że wszelkie zdarzenia i procesy podlegają jednej mierze, wprowadza język rachunkowości opisany liczbą, fakty rejestrowane są wartościowo w jednostkach pieniężnych,
  • metoda grupowania – polega ma wyodrębnianiu i grupowaniu ze względu na treść ekonomiczną jednorodnych operacji gospodarczych,
  • metoda momentu i okresu sprawozdawczego – oznacza, iż zdarzenia gospodarcze przypisywane są do określonego okresu sprawozdawczego, wprowadza podział czasu, wyznacza moment w którym obserwujemy stan jednostki gospodarczej [Gabrusewicz i Samelak 2011 s. 20,21].
Personal tools